De koe heeft een cyclus van gemiddeld 21
Op D0 (=Dag 0) is de koe in oestrus/
De tochtigheidssymptomen (sta-reflex, springen en besprongen worden, onrustig, daling melkgift, kale plekken op staartbeen, dradentrekkend helder slijm tot op de grond) treden op, omdat de koe onder invloed van oestrogenen staat welke worden geproduceerd door de dominante follikels. De dominante follikel heeft pre-ovulatoir een diameter van gemiddeld 15 - 20 mm. Te grote, zachte follikels zijn niet ‘goed’, neigen naar cysten, slechte eicellen.
De oestrus (tocht) duurt gemiddeld 18 uur. De LH-piek treedt 6 uur na begin van de oestrus op.
Op D1 vindt de ovulatie(eisprong ongeveer 30 uur  na aanvang tocht). plaats, gemiddeld 12 uur na het einde van de tocht, 24 uur na de LH-piek De eicel is gemiddeld tot 4 - 6 uur na ovulatie nog goed te bevruchten, diepvriessperma is in het algemeen 36 - 48 uur goed fertiel.

Na de ovulatie ontstaat er een corpus luteum, deze produceert tot dag 16 - 17 progesteron. Vervolgens gaat het corpus luteum in regressie onder invloed van prostaglandines geproduceerd in het endometrium(baarmoederwand). Door de progesteron daling valt de negatieve feedback op de hypothalamus weg. Hierdoor stijgt de GnRH productie, welke de hypofyse aanzet tot verhoogde productie van Follikel Stimulerend Hormoon (FSH) en Luteïniserend Hormoon (LH). Primair leidt het FSH tot follikelgroei, en de ontstane follikels produceren oestradiol. Deze oestrogenen zijn verantwoordelijk voor het optreden van tochtigheidssymptomen en induceren eveneens de LH-piek. De LH-piek is de trigger tot ovulatie en vorming van het corpus luteum, etc...

Optimaal tijdstip van insemineren valt tussen 10 uur na begin en 6 uur na het einde van de bronst. Praktisch voor de veehouder wil dit zeggen: insemineren ca. 12 uur na het begin van de tochtigheidsverschijnselen. Insemineert men meer dan 24 uur na het begin van de bronst dan daalt het bevruchtingspercentage.
Praktisch voor de dierenarts en inseminator : dradentrekkend tochtslijm, zeer sterke tonus op uterus (++) en een stevige, grote, gladde follikel (15 - 20mm) betekent de volgende dag insemineren. Indien de follikel opmerkelijk zacht is en de contouren niet goed meer voelbaar (eveneens tonus ++), dan dezelfde dag nog insemineren. Tijdens het laatste gedeelte van de cyclus en zelfs tijdens bronst treedt er vaak nog een duidelijke groeispurt van de follikel op.
Soms zeer zachte (onregelmatige) follikel (<25mm) en afwezigheid van sterke tonus (!) deze zijn ongeschikt voor inseminatie.
Als een veehouder een tochtige koe meldt bij de KI voor 21.00 uur, dan wordt de koe de volgende dag in de vroege (eerste) ronde geïnsemineerd. Wordt de koe voor 9.30 uur aangemeld dan komt de inseminator pas later op de dag (in de tweede ronde). Een koe op een afwijkend tijdstip laten insemineren kost extra geld.
Rectale bevindingen tijdens de oestrische cyclus van het rund (schematisch)
wp99aed1e7.jpg
wp0528320f.png
Bevindingen ovaria en uterus gedurende de cyclus (tekeningen)
wpde2e1d1a.gif
wp428e1aa2.gif

 
Dag 0: Oestrus, Tonus ++ (max. tonus), oud CL, grote follikel (15 - 20mm), tochtslijm tot op de grond, dradentrekkend. 
 
 
wpc7d820ae.gif

 
Dag 1: Ovulatie, ca. 30 uur na begin oestrus, tonus ++, oud CL, diameter ovarium kleiner, ovarium lijkt in elkaar geklapt, ovulatieplaats te voelen als onregelmatig delletje, slijm +.
 

 Dag 2 - 3: Afbloeden.
 
 
wpaed50a63.gif

 
Dag 4: Afbloeden. Tonus +/+, jong corpus hemorrhagicum (zachte consistentie/ knisteren). 
 
wp0189324c.gif

 
Dag 7: Tonus +, CL: max. "paddestoel-vorm", beweeglijke, uitstekende kop, zacht, vaak grotere follikels.
 

Dag 9: Tonus +, CL: jong (zacht, vlezig), soms holtevorming (evt. fluctueren aanvoelend) of trabekel vorming.
 
 
wp0ed2bb1d.gif

 
Dag 10 - 12: Tonus + (o.i.v. oestrogenen geproduceerd door follikels van groeigolf), groot corpus luteum (diameter 2,5 - 3,0 cm); bijna hele ovarium bestaat uit CL, Nu vaker grotere follikels (>5mm) te voelen op één of beide ovaria.
 
wp9d913472.gif

 
Dag 15 - 18: Tonus +/+, neemt toe tijdens voelen, ouder corpus luteum (hardere consistentie), nog geen slijm.
 

Dag 18: Tonus +, stevig tot hard CL, beetje slijm (flats, waterig).
 
 
wp3a3b52c9.gif

Dag 20: Tonus +/++, oud CL, slijmt; dradentrekkend tot op de grond, eventueel een grote tertiaire follikel.
wp904af32f.png
wp4113c5fd.png
De cyclus.